Reacties

Reacties kunnen worden verstuurd via het contactformulier op deze website en worden hieronder geplaatst. Mocht u niet willen dat uw reactie geplaatst wordt op de site, dan kunt u dit in uw reactie vermelden. De reacties zullen eventueel voorzien worden van commentaar door mij. Vermeld bij de reactie uw naam (of nick name), levensovertuiging en eventueel een e-mailadres. Het kan zijn dat ik niet meteen reageer op reacties vanwege drukte. Ik streef ernaar om in ieder geval binnen een maand gereageerd te hebben. 

Walter Tessensohn schreef op 22 juni 2015:

Beste Bart,

In mijn reactie weerleg ik jou op verschillende punten en dan is jouw reactie hierop wel heel erg mager.
Naar jouw publiek doe je voorkomen of ik niets nieuws schrijf en dat is bezijden de waarheid.
Je aanhangers zullen zonder meer accepteren wat je zegt, zonder mijn argumenten gelezen te hebben, want zo gaat dat onder atheïsten. Ze zijn niet kritisch naar gelijkgestemden en controleren niet of wat er beweerd wordt waar is.

Jouw reactie zal ik integraal opnemen in mijn eerder commentaar op jouw review.

Wel ben ik tevreden met de bijdrage van een ander inzake de vrije wil. Daarmee wordt je door een andere atheïst erop geattendeerd dat jouw visie op de vrije wil niet klopt. Maar ben je bereid je visie hierover te rectificeren op jouw site...

Ik heb geleerd van jouw manier van redeneren, die ik overigens in discussies met atheïsten al eerder was tegengekomen. Ik heb ervan geleerd dat de logica
(het correct redeneren) niet de sterkste kant van de atheïst is. Maar ook het weigeren om in te gaan op niet welgevallige bewijzen of argumenten is kenmerkend voor de atheïst.

Met vriendelijke groet,

Walter Tessensohn

 

Reactie:

Beste Walter,

Ik meen inderdaad dat u in uw repliek niets schrijft wat ik niet in mijn reactie of elders op mijn site reeds weerlegd heb, of weerlegd wordt in de links waarnaar ik verwijs. De lezer kan dat het beste zelf beoordelen, want hij kan alles zo nalezen en controleren. 

In mijn reactie aan Ben Buisman (zie hieronder) leg ik uit dat er verschillende visies op vrije wil bestaan. Ik leg uit welke visie op vrije wil gelovigen meestal huldigen (metafysisch libertarisme), en die bekritiseer ik ook. Ik huldig zelf een andere opvatting (die compatibilistisch is) en daarvoor geldt mijn kritiek niet. Ben Buisman attendeert mij dus niet op mijn een onjuiste visie op vrije wil, maar dat ik zelf een andere visie huldig dan ik bij de gelovige bekritiseer. Er hoeft dus ook niet gerectificeerd te worden. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Ben Buisman schreef op 7 juni 2015:

Beste Bart,

Ik schreef al eerder dat ik bewondering heb voor je erudiete site en de correcte beantwoording van de reacties. 
In je laatste artikel (7 mei 2015) staat echter een redenering die ik fundamenteel onjuist acht.  Het betreft de vrije wil van de mens  en de alwetendheid van God. Volgens jou zijn die strijdig .   Ik zie niet in waarom. Vrije wil betreft de mogelijkheden van handelen, alwetendheid gaat o.m. over kennis vooraf van wat uiteindelijk gebeurt. Als ik met een uitmuntend model van het weer weet wat ons morgen staat te wachten beïnvloed ik dat weer toch niet? Dat weer zal zijn eigen verloop hebben, onafhankelijk van mijn kennis. Evenzo, als mijn handelen met verschrikkelijke wispelturigheid gepaard gaat, wat verhindert  een macht met Hogere Kennis om dat te voorzien. En als die macht dat kan wordt mijn wispelturigheid toch niet aan banden gelegd? 
Als God ingrijpt in het wereldlijk gebeuren, voorziet Hij dat ingrijpen ook. Wat is er inconsistent? Hij verandert toch niet iets wat Hij eerder anders had voorspeld?  Is er dan iets vastgelegd van een eerdere voorspelling, dat plan zoals je dat noemt, een notitie waar wij kennis van hebben zodat we kunnen constateren dat Hij niet alwetend is? Hoogstens kan je je afvragen waarom Hij eerst iets klaarblijkelijk gebrekkigs laat bestaan en dat dan wijzigt. Maar ja, het theologisch antwoord is simpel: Gods wegen.....
Het probleem is telkens dat aan God menselijke eigenschappen worden toegeschreven (maar ja, de mens  schiep zich een God naar zijn beeld en gelijkenis) en simpele menselijke handelwijzen worden geprojecteerd: een plan dat gewijzigd wordt  en gedrag dat gecorrigeerd wordt, etc.. Het zijn nu eenmaal  menselijke beschrijvingen. En dan botst het menselijke met het Hogere (bv. een andere kwestie: God is wreed).  Laat je dat los en ga je uit van een niet-menselijke entiteit met Bijzondere Eigenschappen dan wordt de filosofische benadering anders: neem  theoretische niet-menselijke eigenschappen zoals alwetendheid en almacht aan, negeer beschrijvingen van menselijk handelen door God en pas in je benadering van God geen menselijke projecties toe. Dan verdwijnen mijns inziens de inconsistenties. 

In je oorspronkele artikelen schreef je: "Wie keuzes wil maken moet dat ook wel kunnen (ought implies can), en dat is uiterst problematisch met een alwetende God." Zoals hiervoor aangegeven zie ik niet in wat er problematisch aan is, tenzij je vindt dat God moet verhinderen dat je bepaalde keuzes maakt als Hij weet wat je gaat doen. Mijn theologische kennis schiet tekort waar die plicht staat vermeld.
Als ik je artikel verkeerd heb gelezen, verneem ik het graag.

Voor mij, als niet-gelovige, is de discussie overigens puur academisch.

 

Reactie:

Beste Ben,

Uw opmerking is terecht omdat ik in het desbetreffende stuk (en eerder hier en hier) niet preciseer wat ik versta onder vrije wil. In dat stuk ga ik uit van een libertarische conceptie van vrije wil omdat de meeste gelovigen dat doen. In die conceptie van vrije wil staat de wil los van de (gedetermineerde) natuurlijke gang van zaken in het universum: we zijn volledig vrij in wat we kunnen kiezen omdat onze wil niet gedetermineerd wordt door de natuurlijke gang van zaken. Dit is ook onze intuïtieve conceptie van vrije wil: in exact dezelfde situatie (dezelfde lichamelijke toestand, zelfde omgevingsfactoren enz.) zouden we anders kunnen kiezen dan we gedaan hebben. Gelovigen hebben vaak dit idee van vrije wil en zij wordt bijvoorbeeld ook verdedigd door de prominente christelijke filosoof Richard Swinburne. Daarom nam ik deze conceptie ook als uitgangspunt voor het probleem dat ik schets. Volgens mij ontstaan er bij zo'n conceptie dus een probleem met Gods alwetendheid, want door Zijn alwetendheid moet het verloop van de gang van zaken al vastliggen (gedetermineerd zijn), wat strijdig is met de libertarische conceptie van vrije wil. Hier loopt de analogie met het weer ook spaak: het weer kan niet afwijken van natuurlijke wetmatigheden en is dus niet vrij in libertarische zin. 

Ik geloof zelf echter niet in deze libertarische conceptie van vrije wil, net als de meeste filosofen en wetenschappers. Ik leg dat hier verder uit. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Walter Tessensohn schreef op 10 mei 2015:

Beste Bart,

Je commentaar op mijn boek "De Atheïst is een beetje dom"  in "artikelen" kan ik nauwelijks serieus nemen.

Zoals je hebt kunnen constateren heb ik zo veel mogelijk jouw opvattingen integraal opgenomen. Dit om misvattingen te voorkomen. Jij doet dat niet ten aanzien van mijn boek. Je maakt je ervan af door jouw opvattingen te ventileren en mijn betoog zonder onderbouwing te diskwalificeren. Overigens had ik wel verwacht dat je op deze wijze zou reageren, omdat het overeenkomt met jouw manier van schrijven op je site.

Jouw reactie is precies zoals die van jouw goden TAT en Big Bang, die ik heb geïnterviewd: het mist niveau.

Mijn aanhalingen van een uitspraak van Ruse komt uit de Huffingtonpost. Als Ruse het anders bedoelde, dan blijkt dat niet uit deze woorden. Ook is niet ondenkbaar dat Ruse de ene keer dit beweert en de andere keer het tegenovergestelde. Ik vind dat je dit soort uitspraken – al dan niet met jouw commentaar – dient te vermelden op je site. Het probleem is dat je veel te eenzijdig bemt. Dingen die jou niet welgevallig zijn laat je buiten beschouwing. Jouw meningen en stellingen zijn absoluut, zij dulden geen andere mening.

Met je opmerking dat andere atheïsten het atheïstische standpunt beter hebben verdedigd dan jij, diskwalificeer jij jezelf. Door een site te beginnen met de naam "De Atheïst" heb je een veel te grote broek aangetrokken. Nu er commentaar komt op je opvattingen sla je wild om je heen.

Toch ben ik je zeer erkentelijk dat je de moeite hebt genomen om een soort review te geven op mijn boekje. Het bevestigt alleen wat ik in mijn boek heb geschreven. Ik zal daarom jouw artikel overnemen voor promotie van mijn boek. Uiteraard wel met toevoeging van kanttekeningen. Te zijner tijd zal ik je de link toesturen.

Nogmaals, bedankt!

Met vriendelijke groet,

Walter Tessensohn


P.S.

Lees eens dit artikel over "Atheïsme als basis voor de moraal".

http://sargasso.nl/recensie-atheisme-als-basis-voor-de-moraal/

Ik herken veel dingen in deze review. 

 

Reactie:

Beste Walter,

Mijn kritiek op uw boekje heb ik naar eer en geweten geschreven. Als u meent dat ik ergens in mijn kritiek een onjuiste indruk geef van wat u beweert, kunt u dat via deze weg aangeven en zal ik daarop reageren. Bij mijn weten heb ik dat niet gedaan. Ik heb de meeste claims uit uw boekje met uitgebreide kritiek onderbouwd en ik heb ook verwezen naar de nodige extra literatuur waaruit de onjuistheid ervan blijkt. Dat ik uw betoog "zonder onderbouwing diskwalificeer" is dus simpelweg onjuist. Dat Michael Ruse iets anders bedoelt dan u suggereert waar u hem aanhaalt, blijkt uit de context van dat citaat. Wie iemand citeert, weet als het goed is uit welke context dat citaat komt en houdt daar rekening mee met het duiden van de betekenis. Dat hebt u blijkbaar niet gedaan, zoals elke lezer die het citaat in zijn context leest kan nagaan. 

Als ik schrijf dat er andere atheïsten zijn die het atheïstische standpunt beter verdedigen dan ik, diskwalificeer ik mijzelf niet, maar geef ik aan dat er mensen zijn die dat geraffineerder en uitgebreider hebben gedaan dan ik. Het gaat dan om vakfilosofen die wetenschappelijke boeken en artikelen publiceren voor vakgenoten. De naam van mijn site is uit noodzaak geboren: toen ik mijn domeinnaam wilde registeren, waren atheïsme.nl en atheïst.nl al in gebruik (door nota bene christenen die deze domeinnamen doorlinkten naar een apologetische site, die nu niet meer bestaat). Dat heeft dus niets te maken met een te grote broek aan willen trekken. Over moraal en atheïsme hoop ik over een tijdje een uitgebreider stuk te hebben geschreven; nu staat er slechts dit over op mijn site. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Update 18 juni 2015:

Tessensohn heeft een uitgebreide repliek op mijn reactie op zijn boekje geschreven. Er staat echter weinig nieuws in, want vrijwel al zijn punten bespreek ik al in mijn reactie, worden besproken in de links waarnaar ik verwijs of heb ik al elders op mijn site besproken, zoals de lezer zelf kan zien. Zijn reactie getuigt nog steeds van onwetendheid op het gebied van astronomie, biologie en (wetenschaps)filosofie en hij blijft dezelfde creationistische 'argumenten' aanhalen die al vele malen uitgebreid weerlegd zijn (zie hier voor een uitgebreid overzicht). Ik zie dan ook geen reden om hier verder op in te gaan. 

Fred den Boef schreef op 6 mei 2015:

Beste Bart, 

Dank voor je reactie. Het zal niet meevallen om steeds te reageren op binnengekomen reacties. Mijn complimenten voor de kwaliteit van je website. Je overstijgt het knullige niveau van sommige websites die zich op dit boeiende – maar niet eenvoudige - terrein begeven.

Wat me wel opvalt is dat nogal eens standpunten door atheïsten worden gepresenteerd, waarin christenen zich in het geheel niet herkennen. Standpunten (niet zelden godsbeelden) dus die zij niet aanhangen en dus ook  niet willen verdedigen. Omgekeerd maken “religieuzen” zich hieraan ook schuldig. Zowel religieuzen als atheïsten doen er goed aan goed naar elkaar te luisteren. Alleen dan kun je een zinvol debat voeren.

C.S. Lewis heeft in zijn autobiografie (Surprised by joy) verslag gedaan van zijn persoonlijke ontwikkeling – die precies omgekeerd is van die van jou. Ik ben het eens met Pascal die (vrij vertaalt) concludeert dat er genoeg licht is om te zien dat God bestaat en dat het donker genoeg is om te ontkennen dat Hij bestaat.

Met vriendelijke groet,

Fred den Boef 

 

Reactie:

Beste Fred,

Bedankt voor het compliment! Het probleem dat u schetst komt volgens mij (in ieder geval grotendeels) voort uit dat er allerlei soorten christenen zijn - van zeer conservatief tot zeer liberaal (en volgens mij zit C.S. Lewis daar ergen tussenin). Er zijn daardoor genoeg standpunten waarin christenen zich onderling ook nu zullen herkennen (letterlijk bestaan van Adam en Eva, zondeval, betrouwbaarheid van de evangeliën, Eind de tijden enz.) Iets vergelijkbaars is er gaande in de moslimwereld: verschillende stromingen betichten elkaar ervan niet de 'ware islam' te vertegenwoordigen. Mijn inziens houdt een genuanceerde atheïst rekeningen met deze schakeringen aangelovigen en zal hij ze naar gelang van repliek dienen.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Khadija schreef op 14 februari 2015:

Dag Bart,

Ik wil u vragen, hoe beschrijft u een wereld zonder een God, Schepper van dit alles? Hoe ziet zo een leven er voor u uit? En gelooft u wel in een bestaan van een duivel? En die bestaat. Want er zijn er heleboel beroemdheden in Amerika die zelf zeggen dat zij hun ziel aan de duivel verkocht hebben. Dan wil ik u nogmaals vragen. Hoe ziet een wereld zonder God maar wel de duivel er voor u uit? Persoonlijk zou ik niet in een wereld willen leven waar alleen de duivel bestaat en geen God. Ik hoop op een antwoord. Vriendelijke groet, Khadija

 

Reactie:

Beste Khadija,

Een wereld zonder God is volgens mij de wereld die we om ons heen zien, want die is niet bovennatuurlijk geschapen maar op natuurlijke wijze ontstaan. Mijn leven is niet veel anders dan dat van de meeste mensen: ik werk, sport, ga om met familie en vrienden en doe andere dingen waar ik gelukkig van word (lezen, schrijven, muziek luisteren, reizen, wandelen, mediteren enz.). Ik heb daarvoor alleen geen goden nodig. In een duivel geloof ik ook niet, want ik zie geen enkele goede reden om te denken dat duivels bestaan. Beroemdheden moet je niet altijd even serieus nemen, en "je ziel aan de duivel verkopen" kun je ook spreekwoordelijk opvatten (bereid zijn iets slechts te doen). 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Harm schreef op 12 februari 2015:

Beste beheerder,
Ik wil graag reageren op een atheïstisch argument die u  op uw site heeft staan. 'Er zijn geen aanwijzingen om het bestaan van god(en) aan te nemen'
Als je er van uit gaat dat alles een begin, een oorsprong heeft, en dus ook het heelal, kan het heelal alleen maar door iets of iemand komen die boven tijd en ruimte staat.
Ik hoor graag uw reactie hierop. 
Vrg,

Harm

 

Reactie:

Beste Harm,

Dit is het zogenaamde kosmologische argument en bekritiseer ik hier.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Rik schreef op 12 december 2014:

Beste Bart,
Wellicht is deze vraag wel vaker naar voren gekomen. Mocht dat zo zijn, excuses daar voor. Hoe verklaart een pure materialist dat dna 2(!) schroeven heeft. Volgens materialisten kan geen persoonlijk en inmateriele schepper achter zitten. Is het bestaan hiervan alleen al, niet genoeg bewijs om elke evolutionaire theorie te verslaan? Mocht hier proper op gereageert worden, dan stuur ik graag mijn volgende lijst met vragen. Deze is zeg maar om in te komen.
Hartelijk groet,

Rik

 

Reactie:

Beste Rick,

Waarschijnlijk doelt u op de dubbele helix waaruit DNA is opgebouwd? Die is biochemisch goed te verklaren, zoals in elk studieboek biochemie of moleculaire biologie terug te lezen is (zie ook hier). Materialisten, en wetenschappers, zeggen niet dat hier geen Schepper achter kan zitten, maar dat we geen goede redenen hebben om dat te denken. De 'Schepperverklaring' is (te) simpel en voor velen aantrekkelijk, maar verklaart niets en is daarmee wetenschappelijke waardeloos. Voordat u mij een lijst met vragen stuurt, hoop ik dat u eerst een goed biologieboek doorneemt en kijkt of uw vragen niet hier al beantwoord worden. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink.  

Martijn van der Laan schreef op 12 december 2014:

Hallo Atheïst,
Ik heb een artikel geschreven over atheïsme en hier wil ik jullie graag op attenderen. Wellicht leuk om te lezen en als jullie het zouden willen delen zou dat heel erg fijn zijn! De link naar het artikel: 
http://youngcritics.nl/2014/12/12/waarom-ik-niet-in-een-god-geloof-aan-de-hand-van-cabaret/ 
Met vriendelijke groet,
Martijn van der Laan

www.youngcritics.nl

 

Reactie:

Beste Martijn,

Bedankt voor je originele invalshoek!

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Cees de Ruiter schreef op 3 december 2014:

Hallo allemaal,
Ik kwam een prachtig artikel tegen op internet.
www.verzwegenwetenschap.nl de zaak evolutie.
De Amerikaanse wetenschapper dr. Kent Hovind heeft jaren geleden al een prijs uitgeloofd van $250.000 voor de persoon die het bewijs kan leveren dat het leven en alle organismen uit een micro-organisme zijn voortgekomen. Niemand kwam tot op de dag van vandaag met iets wat ook maar leek op een bewijs. 

Evolutionistische wetenschap is subjectief en werkt vanuit vooronderstellingen die onbewezen zijn, dikt vondsten aan, haalt feiten uit de context en rangschikt deze op manipulatieve wijze en verzwijgt zelfs hele hoofdstukken om de hypothese te kunnen blijven geloven en leren. E volutionisme is een levensfilosofie waar vanuit topgeleerden de wereld willen interpreteren en waaraan zij feiten en vondsten zelfs ondergeschikt maken.

 

Reactie:

Beste Cees,

Kent Hovind is geen wetenschapper, maar een evangelist die zijn doctorstitel gekocht heeft, voordat hij werd veroordeeld wegens belastingsfraude. Veel andere creationisten moeten overigens niets van hem hebben. Zijn prijs van $250.000 is een wassen neus. Evolutie is een feit en een wetenschappelijke theorie, zie verder ook hier

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Peter Waterdrinker schreef op 23 november 2014:

Geachte beheerder,
Het Atheïstisch Verbond heeft samen met de Partij van de Rede eind oktober een petitie op petities.nl geplaatst. Deze petitie beoogd een strikt neutrale overheid op levensbeschouwelijk terrein, zie: http://petities.nl/petitie/strikte-scheiding-van-staat-en-kerk
Deze petitie is ter voorbereiding en ondersteuning van een nog te doen verzoek aan de regering om in de Grondwet een artikel op te nemen die in duidelijke bewoording de gewenste neutraliteit borgt.
Wij zouden het op prijs stellen als u op uw site aandacht aan deze petitie wilt geven.
Ondanks versturen van een persbericht naar ruim 20 media-adressen en omroepen is er door slechts één krant daar aandacht aan gegeven (dat pas na die redactie tel. te hebben benaderd).
Graag verneem ik een reactie van u.
een vriendelijke groet,
Peter Waterdrinker

Voorzitter a.i.

 

Reactie:

Beste Peter,

Ik heb de petitie ondertekend omdat ik met u deel dat de neutraliteit van de staat erg belangrijk is, juist in deze tijd van religieuze verscheidenheid.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Jaap Bakker schreef op 7 november 2014:

Wat er in het stuk staat over Einstein is niet waar. Dit is wat hij zelf gezegd heeft: 

Ik ben geen atheïst en ik kan me, geloof ik, geen pantheïst noemen.

 

Reactie:

Beste Jaap,

Mijn stuk over Einstein heb ik uitgebreid onderbouwd met citaten en bronvermeldingen. Als u het daarmee niet eens bent, zult u met ander citaten moeten komen, uiteraard ook met bronvermelding.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

 

Wie zijn er online?

We hebben 45 gasten en geen leden online

Geef je mening

Welke positie over het bestaan van god(en) onderschrijft u?

Bekende atheïsten

Ayaan Hirsi AliAyaan Hirsi Ali, Somalisch Nederlandse feministe, publiciste en politica.

Citaat

Human life has no meaning independent of itself. There is no cosmic force or deity to give it meaning or significance. There is no ultimate destiny for man. Such a belief is an illusion of humankind's infancy. The meaning of life is what we choose to give it. Meaning grows out of human purposes alone. Nature provides us with an infinite range of opportunities, but it is only our vision and our action that select and realize those that we desire.... Thus the good life is achieved, invented, fashioned in an active life of enterprise and endeavor. But whether or not an individual chooses to enter into the arena depends upon him alone. Those who do can find it energizing, exhilarating, full of triumph and satisfaction. In spite of failures, setbacks, suffering, and pain, life can be fun.

~ Paul Kurtz

Reacties

Reacties kunnen worden verstuurd via het contactformulier op deze website en worden hieronder geplaatst. Mocht u niet willen dat uw reactie geplaatst wordt op de site, dan kunt u dit in uw reactie vermelden. De reacties zullen eventueel voorzien worden van commentaar door mij. Vermeld bij de reactie uw naam (of nick name), levensovertuiging en eventueel een e-mailadres. Het kan zijn dat ik niet meteen reageer op reacties vanwege drukte. Ik streef ernaar om in ieder geval binnen een maand gereageerd te hebben. 

Walter Tessensohn schreef op 22 juni 2015:

Beste Bart,

In mijn reactie weerleg ik jou op verschillende punten en dan is jouw reactie hierop wel heel erg mager.
Naar jouw publiek doe je voorkomen of ik niets nieuws schrijf en dat is bezijden de waarheid.
Je aanhangers zullen zonder meer accepteren wat je zegt, zonder mijn argumenten gelezen te hebben, want zo gaat dat onder atheïsten. Ze zijn niet kritisch naar gelijkgestemden en controleren niet of wat er beweerd wordt waar is.

Jouw reactie zal ik integraal opnemen in mijn eerder commentaar op jouw review.

Wel ben ik tevreden met de bijdrage van een ander inzake de vrije wil. Daarmee wordt je door een andere atheïst erop geattendeerd dat jouw visie op de vrije wil niet klopt. Maar ben je bereid je visie hierover te rectificeren op jouw site...

Ik heb geleerd van jouw manier van redeneren, die ik overigens in discussies met atheïsten al eerder was tegengekomen. Ik heb ervan geleerd dat de logica
(het correct redeneren) niet de sterkste kant van de atheïst is. Maar ook het weigeren om in te gaan op niet welgevallige bewijzen of argumenten is kenmerkend voor de atheïst.

Met vriendelijke groet,

Walter Tessensohn

 

Reactie:

Beste Walter,

Ik meen inderdaad dat u in uw repliek niets schrijft wat ik niet in mijn reactie of elders op mijn site reeds weerlegd heb, of weerlegd wordt in de links waarnaar ik verwijs. De lezer kan dat het beste zelf beoordelen, want hij kan alles zo nalezen en controleren. 

In mijn reactie aan Ben Buisman (zie hieronder) leg ik uit dat er verschillende visies op vrije wil bestaan. Ik leg uit welke visie op vrije wil gelovigen meestal huldigen (metafysisch libertarisme), en die bekritiseer ik ook. Ik huldig zelf een andere opvatting (die compatibilistisch is) en daarvoor geldt mijn kritiek niet. Ben Buisman attendeert mij dus niet op mijn een onjuiste visie op vrije wil, maar dat ik zelf een andere visie huldig dan ik bij de gelovige bekritiseer. Er hoeft dus ook niet gerectificeerd te worden. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Ben Buisman schreef op 7 juni 2015:

Beste Bart,

Ik schreef al eerder dat ik bewondering heb voor je erudiete site en de correcte beantwoording van de reacties. 
In je laatste artikel (7 mei 2015) staat echter een redenering die ik fundamenteel onjuist acht.  Het betreft de vrije wil van de mens  en de alwetendheid van God. Volgens jou zijn die strijdig .   Ik zie niet in waarom. Vrije wil betreft de mogelijkheden van handelen, alwetendheid gaat o.m. over kennis vooraf van wat uiteindelijk gebeurt. Als ik met een uitmuntend model van het weer weet wat ons morgen staat te wachten beïnvloed ik dat weer toch niet? Dat weer zal zijn eigen verloop hebben, onafhankelijk van mijn kennis. Evenzo, als mijn handelen met verschrikkelijke wispelturigheid gepaard gaat, wat verhindert  een macht met Hogere Kennis om dat te voorzien. En als die macht dat kan wordt mijn wispelturigheid toch niet aan banden gelegd? 
Als God ingrijpt in het wereldlijk gebeuren, voorziet Hij dat ingrijpen ook. Wat is er inconsistent? Hij verandert toch niet iets wat Hij eerder anders had voorspeld?  Is er dan iets vastgelegd van een eerdere voorspelling, dat plan zoals je dat noemt, een notitie waar wij kennis van hebben zodat we kunnen constateren dat Hij niet alwetend is? Hoogstens kan je je afvragen waarom Hij eerst iets klaarblijkelijk gebrekkigs laat bestaan en dat dan wijzigt. Maar ja, het theologisch antwoord is simpel: Gods wegen.....
Het probleem is telkens dat aan God menselijke eigenschappen worden toegeschreven (maar ja, de mens  schiep zich een God naar zijn beeld en gelijkenis) en simpele menselijke handelwijzen worden geprojecteerd: een plan dat gewijzigd wordt  en gedrag dat gecorrigeerd wordt, etc.. Het zijn nu eenmaal  menselijke beschrijvingen. En dan botst het menselijke met het Hogere (bv. een andere kwestie: God is wreed).  Laat je dat los en ga je uit van een niet-menselijke entiteit met Bijzondere Eigenschappen dan wordt de filosofische benadering anders: neem  theoretische niet-menselijke eigenschappen zoals alwetendheid en almacht aan, negeer beschrijvingen van menselijk handelen door God en pas in je benadering van God geen menselijke projecties toe. Dan verdwijnen mijns inziens de inconsistenties. 

In je oorspronkele artikelen schreef je: "Wie keuzes wil maken moet dat ook wel kunnen (ought implies can), en dat is uiterst problematisch met een alwetende God." Zoals hiervoor aangegeven zie ik niet in wat er problematisch aan is, tenzij je vindt dat God moet verhinderen dat je bepaalde keuzes maakt als Hij weet wat je gaat doen. Mijn theologische kennis schiet tekort waar die plicht staat vermeld.
Als ik je artikel verkeerd heb gelezen, verneem ik het graag.

Voor mij, als niet-gelovige, is de discussie overigens puur academisch.

 

Reactie:

Beste Ben,

Uw opmerking is terecht omdat ik in het desbetreffende stuk (en eerder hier en hier) niet preciseer wat ik versta onder vrije wil. In dat stuk ga ik uit van een libertarische conceptie van vrije wil omdat de meeste gelovigen dat doen. In die conceptie van vrije wil staat de wil los van de (gedetermineerde) natuurlijke gang van zaken in het universum: we zijn volledig vrij in wat we kunnen kiezen omdat onze wil niet gedetermineerd wordt door de natuurlijke gang van zaken. Dit is ook onze intuïtieve conceptie van vrije wil: in exact dezelfde situatie (dezelfde lichamelijke toestand, zelfde omgevingsfactoren enz.) zouden we anders kunnen kiezen dan we gedaan hebben. Gelovigen hebben vaak dit idee van vrije wil en zij wordt bijvoorbeeld ook verdedigd door de prominente christelijke filosoof Richard Swinburne. Daarom nam ik deze conceptie ook als uitgangspunt voor het probleem dat ik schets. Volgens mij ontstaan er bij zo'n conceptie dus een probleem met Gods alwetendheid, want door Zijn alwetendheid moet het verloop van de gang van zaken al vastliggen (gedetermineerd zijn), wat strijdig is met de libertarische conceptie van vrije wil. Hier loopt de analogie met het weer ook spaak: het weer kan niet afwijken van natuurlijke wetmatigheden en is dus niet vrij in libertarische zin. 

Ik geloof zelf echter niet in deze libertarische conceptie van vrije wil, net als de meeste filosofen en wetenschappers. Ik leg dat hier verder uit. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Walter Tessensohn schreef op 10 mei 2015:

Beste Bart,

Je commentaar op mijn boek "De Atheïst is een beetje dom"  in "artikelen" kan ik nauwelijks serieus nemen.

Zoals je hebt kunnen constateren heb ik zo veel mogelijk jouw opvattingen integraal opgenomen. Dit om misvattingen te voorkomen. Jij doet dat niet ten aanzien van mijn boek. Je maakt je ervan af door jouw opvattingen te ventileren en mijn betoog zonder onderbouwing te diskwalificeren. Overigens had ik wel verwacht dat je op deze wijze zou reageren, omdat het overeenkomt met jouw manier van schrijven op je site.

Jouw reactie is precies zoals die van jouw goden TAT en Big Bang, die ik heb geïnterviewd: het mist niveau.

Mijn aanhalingen van een uitspraak van Ruse komt uit de Huffingtonpost. Als Ruse het anders bedoelde, dan blijkt dat niet uit deze woorden. Ook is niet ondenkbaar dat Ruse de ene keer dit beweert en de andere keer het tegenovergestelde. Ik vind dat je dit soort uitspraken – al dan niet met jouw commentaar – dient te vermelden op je site. Het probleem is dat je veel te eenzijdig bemt. Dingen die jou niet welgevallig zijn laat je buiten beschouwing. Jouw meningen en stellingen zijn absoluut, zij dulden geen andere mening.

Met je opmerking dat andere atheïsten het atheïstische standpunt beter hebben verdedigd dan jij, diskwalificeer jij jezelf. Door een site te beginnen met de naam "De Atheïst" heb je een veel te grote broek aangetrokken. Nu er commentaar komt op je opvattingen sla je wild om je heen.

Toch ben ik je zeer erkentelijk dat je de moeite hebt genomen om een soort review te geven op mijn boekje. Het bevestigt alleen wat ik in mijn boek heb geschreven. Ik zal daarom jouw artikel overnemen voor promotie van mijn boek. Uiteraard wel met toevoeging van kanttekeningen. Te zijner tijd zal ik je de link toesturen.

Nogmaals, bedankt!

Met vriendelijke groet,

Walter Tessensohn


P.S.

Lees eens dit artikel over "Atheïsme als basis voor de moraal".

http://sargasso.nl/recensie-atheisme-als-basis-voor-de-moraal/

Ik herken veel dingen in deze review. 

 

Reactie:

Beste Walter,

Mijn kritiek op uw boekje heb ik naar eer en geweten geschreven. Als u meent dat ik ergens in mijn kritiek een onjuiste indruk geef van wat u beweert, kunt u dat via deze weg aangeven en zal ik daarop reageren. Bij mijn weten heb ik dat niet gedaan. Ik heb de meeste claims uit uw boekje met uitgebreide kritiek onderbouwd en ik heb ook verwezen naar de nodige extra literatuur waaruit de onjuistheid ervan blijkt. Dat ik uw betoog "zonder onderbouwing diskwalificeer" is dus simpelweg onjuist. Dat Michael Ruse iets anders bedoelt dan u suggereert waar u hem aanhaalt, blijkt uit de context van dat citaat. Wie iemand citeert, weet als het goed is uit welke context dat citaat komt en houdt daar rekening mee met het duiden van de betekenis. Dat hebt u blijkbaar niet gedaan, zoals elke lezer die het citaat in zijn context leest kan nagaan. 

Als ik schrijf dat er andere atheïsten zijn die het atheïstische standpunt beter verdedigen dan ik, diskwalificeer ik mijzelf niet, maar geef ik aan dat er mensen zijn die dat geraffineerder en uitgebreider hebben gedaan dan ik. Het gaat dan om vakfilosofen die wetenschappelijke boeken en artikelen publiceren voor vakgenoten. De naam van mijn site is uit noodzaak geboren: toen ik mijn domeinnaam wilde registeren, waren atheïsme.nl en atheïst.nl al in gebruik (door nota bene christenen die deze domeinnamen doorlinkten naar een apologetische site, die nu niet meer bestaat). Dat heeft dus niets te maken met een te grote broek aan willen trekken. Over moraal en atheïsme hoop ik over een tijdje een uitgebreider stuk te hebben geschreven; nu staat er slechts dit over op mijn site. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Update 18 juni 2015:

Tessensohn heeft een uitgebreide repliek op mijn reactie op zijn boekje geschreven. Er staat echter weinig nieuws in, want vrijwel al zijn punten bespreek ik al in mijn reactie, worden besproken in de links waarnaar ik verwijs of heb ik al elders op mijn site besproken, zoals de lezer zelf kan zien. Zijn reactie getuigt nog steeds van onwetendheid op het gebied van astronomie, biologie en (wetenschaps)filosofie en hij blijft dezelfde creationistische 'argumenten' aanhalen die al vele malen uitgebreid weerlegd zijn (zie hier voor een uitgebreid overzicht). Ik zie dan ook geen reden om hier verder op in te gaan. 

Fred den Boef schreef op 6 mei 2015:

Beste Bart, 

Dank voor je reactie. Het zal niet meevallen om steeds te reageren op binnengekomen reacties. Mijn complimenten voor de kwaliteit van je website. Je overstijgt het knullige niveau van sommige websites die zich op dit boeiende – maar niet eenvoudige - terrein begeven.

Wat me wel opvalt is dat nogal eens standpunten door atheïsten worden gepresenteerd, waarin christenen zich in het geheel niet herkennen. Standpunten (niet zelden godsbeelden) dus die zij niet aanhangen en dus ook  niet willen verdedigen. Omgekeerd maken “religieuzen” zich hieraan ook schuldig. Zowel religieuzen als atheïsten doen er goed aan goed naar elkaar te luisteren. Alleen dan kun je een zinvol debat voeren.

C.S. Lewis heeft in zijn autobiografie (Surprised by joy) verslag gedaan van zijn persoonlijke ontwikkeling – die precies omgekeerd is van die van jou. Ik ben het eens met Pascal die (vrij vertaalt) concludeert dat er genoeg licht is om te zien dat God bestaat en dat het donker genoeg is om te ontkennen dat Hij bestaat.

Met vriendelijke groet,

Fred den Boef 

 

Reactie:

Beste Fred,

Bedankt voor het compliment! Het probleem dat u schetst komt volgens mij (in ieder geval grotendeels) voort uit dat er allerlei soorten christenen zijn - van zeer conservatief tot zeer liberaal (en volgens mij zit C.S. Lewis daar ergen tussenin). Er zijn daardoor genoeg standpunten waarin christenen zich onderling ook nu zullen herkennen (letterlijk bestaan van Adam en Eva, zondeval, betrouwbaarheid van de evangeliën, Eind de tijden enz.) Iets vergelijkbaars is er gaande in de moslimwereld: verschillende stromingen betichten elkaar ervan niet de 'ware islam' te vertegenwoordigen. Mijn inziens houdt een genuanceerde atheïst rekeningen met deze schakeringen aangelovigen en zal hij ze naar gelang van repliek dienen.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Khadija schreef op 14 februari 2015:

Dag Bart,

Ik wil u vragen, hoe beschrijft u een wereld zonder een God, Schepper van dit alles? Hoe ziet zo een leven er voor u uit? En gelooft u wel in een bestaan van een duivel? En die bestaat. Want er zijn er heleboel beroemdheden in Amerika die zelf zeggen dat zij hun ziel aan de duivel verkocht hebben. Dan wil ik u nogmaals vragen. Hoe ziet een wereld zonder God maar wel de duivel er voor u uit? Persoonlijk zou ik niet in een wereld willen leven waar alleen de duivel bestaat en geen God. Ik hoop op een antwoord. Vriendelijke groet, Khadija

 

Reactie:

Beste Khadija,

Een wereld zonder God is volgens mij de wereld die we om ons heen zien, want die is niet bovennatuurlijk geschapen maar op natuurlijke wijze ontstaan. Mijn leven is niet veel anders dan dat van de meeste mensen: ik werk, sport, ga om met familie en vrienden en doe andere dingen waar ik gelukkig van word (lezen, schrijven, muziek luisteren, reizen, wandelen, mediteren enz.). Ik heb daarvoor alleen geen goden nodig. In een duivel geloof ik ook niet, want ik zie geen enkele goede reden om te denken dat duivels bestaan. Beroemdheden moet je niet altijd even serieus nemen, en "je ziel aan de duivel verkopen" kun je ook spreekwoordelijk opvatten (bereid zijn iets slechts te doen). 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Harm schreef op 12 februari 2015:

Beste beheerder,
Ik wil graag reageren op een atheïstisch argument die u  op uw site heeft staan. 'Er zijn geen aanwijzingen om het bestaan van god(en) aan te nemen'
Als je er van uit gaat dat alles een begin, een oorsprong heeft, en dus ook het heelal, kan het heelal alleen maar door iets of iemand komen die boven tijd en ruimte staat.
Ik hoor graag uw reactie hierop. 
Vrg,

Harm

 

Reactie:

Beste Harm,

Dit is het zogenaamde kosmologische argument en bekritiseer ik hier.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Rik schreef op 12 december 2014:

Beste Bart,
Wellicht is deze vraag wel vaker naar voren gekomen. Mocht dat zo zijn, excuses daar voor. Hoe verklaart een pure materialist dat dna 2(!) schroeven heeft. Volgens materialisten kan geen persoonlijk en inmateriele schepper achter zitten. Is het bestaan hiervan alleen al, niet genoeg bewijs om elke evolutionaire theorie te verslaan? Mocht hier proper op gereageert worden, dan stuur ik graag mijn volgende lijst met vragen. Deze is zeg maar om in te komen.
Hartelijk groet,

Rik

 

Reactie:

Beste Rick,

Waarschijnlijk doelt u op de dubbele helix waaruit DNA is opgebouwd? Die is biochemisch goed te verklaren, zoals in elk studieboek biochemie of moleculaire biologie terug te lezen is (zie ook hier). Materialisten, en wetenschappers, zeggen niet dat hier geen Schepper achter kan zitten, maar dat we geen goede redenen hebben om dat te denken. De 'Schepperverklaring' is (te) simpel en voor velen aantrekkelijk, maar verklaart niets en is daarmee wetenschappelijke waardeloos. Voordat u mij een lijst met vragen stuurt, hoop ik dat u eerst een goed biologieboek doorneemt en kijkt of uw vragen niet hier al beantwoord worden. 

Met vriendelijke groet,

Bart Klink.  

Martijn van der Laan schreef op 12 december 2014:

Hallo Atheïst,
Ik heb een artikel geschreven over atheïsme en hier wil ik jullie graag op attenderen. Wellicht leuk om te lezen en als jullie het zouden willen delen zou dat heel erg fijn zijn! De link naar het artikel: 
http://youngcritics.nl/2014/12/12/waarom-ik-niet-in-een-god-geloof-aan-de-hand-van-cabaret/ 
Met vriendelijke groet,
Martijn van der Laan

www.youngcritics.nl

 

Reactie:

Beste Martijn,

Bedankt voor je originele invalshoek!

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Cees de Ruiter schreef op 3 december 2014:

Hallo allemaal,
Ik kwam een prachtig artikel tegen op internet.
www.verzwegenwetenschap.nl de zaak evolutie.
De Amerikaanse wetenschapper dr. Kent Hovind heeft jaren geleden al een prijs uitgeloofd van $250.000 voor de persoon die het bewijs kan leveren dat het leven en alle organismen uit een micro-organisme zijn voortgekomen. Niemand kwam tot op de dag van vandaag met iets wat ook maar leek op een bewijs. 

Evolutionistische wetenschap is subjectief en werkt vanuit vooronderstellingen die onbewezen zijn, dikt vondsten aan, haalt feiten uit de context en rangschikt deze op manipulatieve wijze en verzwijgt zelfs hele hoofdstukken om de hypothese te kunnen blijven geloven en leren. E volutionisme is een levensfilosofie waar vanuit topgeleerden de wereld willen interpreteren en waaraan zij feiten en vondsten zelfs ondergeschikt maken.

 

Reactie:

Beste Cees,

Kent Hovind is geen wetenschapper, maar een evangelist die zijn doctorstitel gekocht heeft, voordat hij werd veroordeeld wegens belastingsfraude. Veel andere creationisten moeten overigens niets van hem hebben. Zijn prijs van $250.000 is een wassen neus. Evolutie is een feit en een wetenschappelijke theorie, zie verder ook hier

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Peter Waterdrinker schreef op 23 november 2014:

Geachte beheerder,
Het Atheïstisch Verbond heeft samen met de Partij van de Rede eind oktober een petitie op petities.nl geplaatst. Deze petitie beoogd een strikt neutrale overheid op levensbeschouwelijk terrein, zie: http://petities.nl/petitie/strikte-scheiding-van-staat-en-kerk
Deze petitie is ter voorbereiding en ondersteuning van een nog te doen verzoek aan de regering om in de Grondwet een artikel op te nemen die in duidelijke bewoording de gewenste neutraliteit borgt.
Wij zouden het op prijs stellen als u op uw site aandacht aan deze petitie wilt geven.
Ondanks versturen van een persbericht naar ruim 20 media-adressen en omroepen is er door slechts één krant daar aandacht aan gegeven (dat pas na die redactie tel. te hebben benaderd).
Graag verneem ik een reactie van u.
een vriendelijke groet,
Peter Waterdrinker

Voorzitter a.i.

 

Reactie:

Beste Peter,

Ik heb de petitie ondertekend omdat ik met u deel dat de neutraliteit van de staat erg belangrijk is, juist in deze tijd van religieuze verscheidenheid.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Jaap Bakker schreef op 7 november 2014:

Wat er in het stuk staat over Einstein is niet waar. Dit is wat hij zelf gezegd heeft: 

Ik ben geen atheïst en ik kan me, geloof ik, geen pantheïst noemen.

 

Reactie:

Beste Jaap,

Mijn stuk over Einstein heb ik uitgebreid onderbouwd met citaten en bronvermeldingen. Als u het daarmee niet eens bent, zult u met ander citaten moeten komen, uiteraard ook met bronvermelding.

Met vriendelijke groet,

Bart Klink 

Wie zijn er online?

We hebben 45 gasten en geen leden online

Geef je mening

Welke positie over het bestaan van god(en) onderschrijft u?

Bekende atheïsten

Ayaan Hirsi AliAyaan Hirsi Ali, Somalisch Nederlandse feministe, publiciste en politica.

Citaat

Human life has no meaning independent of itself. There is no cosmic force or deity to give it meaning or significance. There is no ultimate destiny for man. Such a belief is an illusion of humankind's infancy. The meaning of life is what we choose to give it. Meaning grows out of human purposes alone. Nature provides us with an infinite range of opportunities, but it is only our vision and our action that select and realize those that we desire.... Thus the good life is achieved, invented, fashioned in an active life of enterprise and endeavor. But whether or not an individual chooses to enter into the arena depends upon him alone. Those who do can find it energizing, exhilarating, full of triumph and satisfaction. In spite of failures, setbacks, suffering, and pain, life can be fun.

~ Paul Kurtz