• Home

Het kosmologisch argument is een bekend en intuïtief aansprekend argument voor het bestaan van God. De meest bekende versie ervan is waarschijnlijk de kalam-versie:

P1           Alles wat begint te bestaan, heeft een oorzaak.
P2           Het universum is begonnen te bestaan.
C             Dus, het universum heeft een oorzaak.

Via een aantal stappen wordt vervolgens God als oorzaak aangewezen. Deze versie wordt onder andere al lange tijd verdedigd door de christelijke filosoof William Lane Craig. Er is op veel verschillende manieren kritiek te leveren op dit argument, maar volgens mij is de simpelste en sterkste kritiek dat beide premissen (P1 en P2) onzeker zijn. Zonder de aannemelijkheid van deze premissen komt het hele argument niet van de grond. 

Op zaterdag 19 oktober gingen twee atheïsten voor een tweede keer in discussie met twee christenen (de eerste keer is hier terug te zien). De opname van de discussie is hier terug te kijken. Filosoof Carel de Lange en psychiater Chris Verhagen waren de (apologetische) christenen. Het atheïstenduo bestond uit filosoof Brandon Pakker en mijzelf. We discussieerden over de beste verklaring voor het ontstaan van leven en het ontstaan van nieuwe genetische informatie. Volgens de christenen is dat een intelligente Ontwerper (God), volgens de atheïsten de naturalistische verklaringen die de wetenschap steeds verder biedt. Wat de christenen betogen, zijn eigenlijk varianten van het klassieke ontwerpargument. In dit artikel wil ik stilstaan bij deze onderwerpen en onze claims verder onderbouwen, waar nodig met literatuur. 

Rik Peels, al jaren verbonden aan de VU en daar sinds kort ook hoogleraar, heeft een indrukwekkende lijst van publicaties op het snijvlak van religie en filosofie. Dat is ook niet zo vreemd, want hij heeft zowel theologie als filosofie gestudeerd. Zijn recente boek Life without God: An Outsider’s Look at Atheism (Cambridge UP, 2023) bevindt zich ook op dit raakvlak en is net ook in het Nederlands verschenen als Leven zonder God: Wat je kunt leren van atheïsten (Kok, 2024). Zoals de Nederlandse ondertitel aangeeft, zoekt hij naar wat de gelovige kan leren van atheïsten. Ook atheïsten kunnen echter het nodige leren van dit boek. Peels wil het gepolariseerde debat voorbij en zoekt naar overeenkomsten en beweegredenen. Hieronder recenseer ik de Engelse editie. 

Pas net, via een mail van evolutiebiologe Gerdien de Jong, kwam ik erachter dat creationist Jan van Meerten op 16 december 2023 op zijn site een reactie heeft geschreven op mijn kritiek op zijn artikel over vermeende problematische voetsporen, waarbij hij zelf het onderzoek niet goed heeft begrepen of weergeeft. Het was netjes geweest als hij mij daarvan op de hoogte gesteld had, wat gemakkelijk had gekund via Twitter (waar onze discussie ook speelde) of de mail (hij heeft mijn mailadres). 

In zijn reactie gaat hij helaas nauwelijks inhoudelijk in op mijn kritiek, mist hij een belangrijk onderscheid en herhaalt hij ongefundeerde beschuldigingen jegens onderzoekers. Ik zal op de belangrijkste punten kort reageren. Hij lijkt in zijn reactie wel wat genuanceerder en voorzichtiger te worden dan in zijn oorspronkelijke artikel, dus dat is sowieso winst. 

Creationist Jan van Meerten meent dat een recente beschrijving van oude vogelachtige voetsporen een probleem zou opleveren voor de evolutie van vogels uit theropode dinosauriërs, de huidige consensus onder paleontologen. Het probleem zou zijn dat vogelsporen niet in zo’n oude aardlaag zouden mogen zitten, aangezien de eerste benige fossielen van vogels veel jonger zijn. Van Meerten geeft in zijn bespreking ervan het onderzoek echter verkeerd weer, waardoor er een probleem lijkt te zijn. Ik laat hieronder zien waar hij de mist ingaat. 

  1. Hoe duister waren de Middeleeuwen? Een recensie van Hannams ‘Gods filosofen’
  2. Zijn filosofische zombies mogelijk?
  3. Enkele gedachten over het Israëlisch-Palestijns conflict
  4. Kan het brein net zo goed werken zonder bewustzijn?
  5. Zijn we “clueless” over het ontstaan van leven?
  6. Is de opstanding historisch geloofwaardig?
  7. Nabeschouwing van het debat met creationist Peter Borger
  8. Nog meer wetenschappelijke dwaalwegen van een creationistisch bioloog
  9. ‘Big Man’ is geen probleemfossiel: een repliek aan Roos
  10. De Bijbel als oud-oosterse mythologie
  11. Een verdedigbare vorm van sciëntisme
  12. Update artikel Stammen wij van apen af
  13. Nogmaals Terug naar de oorsprong
  14. Junk-DNA, evolutie en creationisten
  15. Modaal-epistemische problemen: repliek aan Rutten
  16. Ruttens modaal-epistemisch godsargument
  17. Reflectie op een discussie met een creationist
  18. Verricht God wonderen? Kritische kanttekeningen bij vermeend goddelijk ingrijpen
  19. Religieuze privileges in de Grondwet
  20. Creationisten en menselijke evolutie
  21. Goddelijke verklaringen
  22. Bestaan er lichaamsloze geesten?
  23. Vragen voor welwillende creationisten
  24. Het argument van schaal
  25. Intuïtieve dwalingen: een repliek aan Rutten
  26. Weer een boek over schepping en evolutie
  27. Atheïsmedag 2019
  28. Dualisme, reductionisme en the hard problem of consciousness
  29. Wat is het Woord van God?
  30. Geen 'darwinisme' of 'evolutionisme' alstublieft!
 

Wie zijn er online?

We hebben 48 gasten en geen leden online

Geef je mening

Welke positie over het bestaan van god(en) onderschrijft u?

Bekende atheïsten

Bill GatesBill Gates, mede-oprichter van Microsoft, multimiljardair, bekostiger Bill and Melinda Gates Foundation

Citaat

And it is in his own image, let us remember, that Man creates God.

~ H. Havelock Ellis

Het kosmologisch argument is een bekend en intuïtief aansprekend argument voor het bestaan van God. De meest bekende versie ervan is waarschijnlijk de kalam-versie:

P1           Alles wat begint te bestaan, heeft een oorzaak.
P2           Het universum is begonnen te bestaan.
C             Dus, het universum heeft een oorzaak.

Via een aantal stappen wordt vervolgens God als oorzaak aangewezen. Deze versie wordt onder andere al lange tijd verdedigd door de christelijke filosoof William Lane Craig. Er is op veel verschillende manieren kritiek te leveren op dit argument, maar volgens mij is de simpelste en sterkste kritiek dat beide premissen (P1 en P2) onzeker zijn. Zonder de aannemelijkheid van deze premissen komt het hele argument niet van de grond. 

Op zaterdag 19 oktober gingen twee atheïsten voor een tweede keer in discussie met twee christenen (de eerste keer is hier terug te zien). De opname van de discussie is hier terug te kijken. Filosoof Carel de Lange en psychiater Chris Verhagen waren de (apologetische) christenen. Het atheïstenduo bestond uit filosoof Brandon Pakker en mijzelf. We discussieerden over de beste verklaring voor het ontstaan van leven en het ontstaan van nieuwe genetische informatie. Volgens de christenen is dat een intelligente Ontwerper (God), volgens de atheïsten de naturalistische verklaringen die de wetenschap steeds verder biedt. Wat de christenen betogen, zijn eigenlijk varianten van het klassieke ontwerpargument. In dit artikel wil ik stilstaan bij deze onderwerpen en onze claims verder onderbouwen, waar nodig met literatuur. 

Rik Peels, al jaren verbonden aan de VU en daar sinds kort ook hoogleraar, heeft een indrukwekkende lijst van publicaties op het snijvlak van religie en filosofie. Dat is ook niet zo vreemd, want hij heeft zowel theologie als filosofie gestudeerd. Zijn recente boek Life without God: An Outsider’s Look at Atheism (Cambridge UP, 2023) bevindt zich ook op dit raakvlak en is net ook in het Nederlands verschenen als Leven zonder God: Wat je kunt leren van atheïsten (Kok, 2024). Zoals de Nederlandse ondertitel aangeeft, zoekt hij naar wat de gelovige kan leren van atheïsten. Ook atheïsten kunnen echter het nodige leren van dit boek. Peels wil het gepolariseerde debat voorbij en zoekt naar overeenkomsten en beweegredenen. Hieronder recenseer ik de Engelse editie. 

Pas net, via een mail van evolutiebiologe Gerdien de Jong, kwam ik erachter dat creationist Jan van Meerten op 16 december 2023 op zijn site een reactie heeft geschreven op mijn kritiek op zijn artikel over vermeende problematische voetsporen, waarbij hij zelf het onderzoek niet goed heeft begrepen of weergeeft. Het was netjes geweest als hij mij daarvan op de hoogte gesteld had, wat gemakkelijk had gekund via Twitter (waar onze discussie ook speelde) of de mail (hij heeft mijn mailadres). 

In zijn reactie gaat hij helaas nauwelijks inhoudelijk in op mijn kritiek, mist hij een belangrijk onderscheid en herhaalt hij ongefundeerde beschuldigingen jegens onderzoekers. Ik zal op de belangrijkste punten kort reageren. Hij lijkt in zijn reactie wel wat genuanceerder en voorzichtiger te worden dan in zijn oorspronkelijke artikel, dus dat is sowieso winst. 

Creationist Jan van Meerten meent dat een recente beschrijving van oude vogelachtige voetsporen een probleem zou opleveren voor de evolutie van vogels uit theropode dinosauriërs, de huidige consensus onder paleontologen. Het probleem zou zijn dat vogelsporen niet in zo’n oude aardlaag zouden mogen zitten, aangezien de eerste benige fossielen van vogels veel jonger zijn. Van Meerten geeft in zijn bespreking ervan het onderzoek echter verkeerd weer, waardoor er een probleem lijkt te zijn. Ik laat hieronder zien waar hij de mist ingaat. 

  1. Hoe duister waren de Middeleeuwen? Een recensie van Hannams ‘Gods filosofen’
  2. Zijn filosofische zombies mogelijk?
  3. Enkele gedachten over het Israëlisch-Palestijns conflict
  4. Kan het brein net zo goed werken zonder bewustzijn?
  5. Zijn we “clueless” over het ontstaan van leven?
  6. Is de opstanding historisch geloofwaardig?
  7. Nabeschouwing van het debat met creationist Peter Borger
  8. Nog meer wetenschappelijke dwaalwegen van een creationistisch bioloog
  9. ‘Big Man’ is geen probleemfossiel: een repliek aan Roos
  10. De Bijbel als oud-oosterse mythologie
  11. Een verdedigbare vorm van sciëntisme
  12. Update artikel Stammen wij van apen af
  13. Nogmaals Terug naar de oorsprong
  14. Junk-DNA, evolutie en creationisten
  15. Modaal-epistemische problemen: repliek aan Rutten
  16. Ruttens modaal-epistemisch godsargument
  17. Reflectie op een discussie met een creationist
  18. Verricht God wonderen? Kritische kanttekeningen bij vermeend goddelijk ingrijpen
  19. Religieuze privileges in de Grondwet
  20. Creationisten en menselijke evolutie
  21. Goddelijke verklaringen
  22. Bestaan er lichaamsloze geesten?
  23. Vragen voor welwillende creationisten
  24. Het argument van schaal
  25. Intuïtieve dwalingen: een repliek aan Rutten
  26. Weer een boek over schepping en evolutie
  27. Atheïsmedag 2019
  28. Dualisme, reductionisme en the hard problem of consciousness
  29. Wat is het Woord van God?
  30. Geen 'darwinisme' of 'evolutionisme' alstublieft!

Wie zijn er online?

We hebben 48 gasten en geen leden online

Geef je mening

Welke positie over het bestaan van god(en) onderschrijft u?

Bekende atheïsten

Bill GatesBill Gates, mede-oprichter van Microsoft, multimiljardair, bekostiger Bill and Melinda Gates Foundation

Citaat

And it is in his own image, let us remember, that Man creates God.

~ H. Havelock Ellis